Assyrtiko
Assyrtiko: de koningin van de Griekse witte wijn
Griekenland heeft een eeuwenoude wijntraditie die teruggaat tot de oudheid, en binnen dat rijke erfgoed speelt de druif Assyrtiko een bijzondere rol. Deze witte druivensoort, die oorspronkelijk afkomstig is van het eiland Santorini, wordt beschouwd als een van de edelste en meest karaktervolle wijnen van het land. Met zijn frisse zuren, mineraalrijke smaken en uitzonderlijke veelzijdigheid heeft Assyrtiko zich niet alleen in Griekenland, maar ook internationaal een stevige reputatie opgebouwd. In deze tekst nemen we je mee in de wereld van deze iconische Griekse wijn.
De oorsprong: Santorini’s vulkanische bodem
Assyrtiko heeft zijn wortels op het eiland Santorini, een plek gevormd door een dramatische vulkaanuitbarsting duizenden jaren geleden. De wijngaarden op Santorini behoren tot de oudste nog in productie zijnde wijngaarden ter wereld, met wijnstokken die vaak meer dan 100 jaar oud zijn. Dankzij de unieke samenstelling van de vulkanische bodem – rijk aan mineralen en arm aan organisch materiaal – ontstaan hier wijnen die nergens anders ter wereld zo smaken.
De extreme omstandigheden op Santorini, met felle zon, harde winden en schaarse regenval, hebben geleid tot bijzondere teeltmethodes. De wijnstokken worden in lage kransen (“kouloura”) gevlochten om de druiven te beschermen tegen de wind en om vocht uit de ochtenddauw vast te houden.
De kenmerken van Assyrtiko-wijn
Assyrtiko staat bekend om zijn frisheid, zelfs in hete klimaten. Waar veel witte druiven in warme gebieden hun zuren verliezen, behoudt Assyrtiko zijn levendige en sprankelende karakter. Dit maakt de wijn uitzonderlijk in stijl en structuur.
Typische kenmerken zijn:
- Frisse zuren: Een uitgesproken levendige zuurgraad, die de wijn veel energie en lengte geeft.
- Mineraliteit: Een duidelijke minerale toets, vaak omschreven als zoutig of stenig, afkomstig van de vulkanische bodem.
- Citrus en steenfruit: Smaken van citroen, limoen, perzik en abrikoos, soms aangevuld met tonen van honing en kruiden.
- Volle body: Ondanks de frisse zuren heeft Assyrtiko vaak een verrassend volle, bijna romige textuur.
Jonge Assyrtiko-wijnen zijn fris en levendig, terwijl wijnen die enige rijping op hout of fles hebben ondergaan complexer worden, met aroma’s van geroosterde noten, bijenwas en rijp geel fruit.
Assyrtiko buiten Santorini
Hoewel Assyrtiko zijn oorsprong op Santorini heeft, wordt de druif tegenwoordig ook succesvol verbouwd op andere plaatsen in Griekenland, zoals op het vasteland (bijvoorbeeld in de regio’s Drama en Attica) en op eilanden als Paros en Tinos.
Buiten Santorini neigt Assyrtiko soms naar een iets rijpere stijl, met minder uitgesproken mineraliteit maar nog steeds een prachtige zuurgraad. Toch blijft Santorini dé referentie voor de meest pure en intense expressie van de druif.
Verschillende stijlen van Assyrtiko
- Droge Assyrtiko: De meeste Assyrtiko-wijnen zijn droog, fris en strak, perfect als begeleider van uiteenlopende gerechten.
- Gerijpte Assyrtiko: Sommige producenten kiezen ervoor de wijn te laten rijpen op eikenhout of langere flesrijping toe te passen, wat resulteert in complexe, volle wijnen.
- Vinsanto: Op Santorini wordt van laatgeoogste Assyrtiko (vaak gemengd met Aidani en Athiri) ook de beroemde zoete wijn Vinsanto gemaakt. Deze wijn, die jaren rijpt in houten vaten, is intens geconcentreerd en heeft smaken van gedroogd fruit, karamel en kruiden.
Eten en wijn: perfecte combinaties
Dankzij zijn hoge zuren en mineraliteit is Assyrtiko een uitzonderlijk veelzijdige wijn voor bij het eten. Het combineert bijzonder goed met:
- Zeevruchten en schaal- en schelpdieren: Oesters, gegrilde octopus, mosselen en inktvis zijn klassieke combinaties.
- Gegrilde vis: Zeker bij stevige vissen zoals tonijn, dorade of zeebaars komt Assyrtiko uitstekend tot zijn recht.
- Griekse gerechten: Denk aan gerechten zoals tzatziki, dolmades, gegrilde groenten en feta uit de oven.
- Witte vleesgerechten: Kip, kalkoen of varkensvlees met lichte citrussauzen zijn ook mooie partners.
De frisse stijl van Assyrtiko maakt het bovendien een uitstekende wijn om als aperitief te drinken, vooral op warme zomerdagen.
Topproducenten van Assyrtiko
Er zijn talloze Griekse wijnhuizen die schitterende Assyrtiko’s produceren. Enkele namen die je zeker moet kennen:
- Gaia Wines: Bekend om hun “Thalassitis” Assyrtiko van Santorini, strak en mineraal.
- Domaine Sigalas: Een pionier op Santorini, bekend om zuivere, elegante wijnen.
- Estate Argyros: Een traditioneel familiebedrijf dat enkele van de meest karaktervolle en langlevende Assyrtiko’s maakt.
- Hatzidakis Winery: Beroemd om zijn biodynamische aanpak en complexe, rijpe Assyrtiko-wijnen.
Assyrtiko: een druif met toekomst
In de afgelopen jaren is Assyrtiko internationaal steeds bekender geworden. Wijncritici prijzen de druif om zijn unieke karakter, en wijnhuizen in landen als Australië, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika experimenteren inmiddels met aanplantingen van Assyrtiko. Toch blijft Griekenland, en vooral Santorini, het kloppend hart van deze bijzondere wijn.
Voor wijnliefhebbers die op zoek zijn naar iets anders dan de bekende Chardonnay of Sauvignon Blanc, biedt Assyrtiko een verfrissend en karaktervol alternatief. Het is een wijn die de kracht van de natuur, de invloed van de vulkanische bodem en het eeuwenoude vakmanschap van Griekse wijnmakers op onnavolgbare wijze samenbrengt.
Ontdek de magie van Assyrtiko
Assyrtiko is niet zomaar een wijn; het is een smaakervaring die je meeneemt naar de zonnige, winderige hellingen van Santorini en het rijke erfgoed van Griekenland. Of je nu kiest voor een jonge, frisse variant of een gerijpte, complexe wijn: met Assyrtiko proef je de ziel van Griekenland in elk glas.